OSP Kamieniec Ząbkowicki II z nowym sprzętem za 35 tys. zł

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej Kamieniec Ząbkowicki II wzbogaciła się jesienią 2019 roku o nowy sprzęt ratowniczo-gaśniczy o łącznej wartości 35 tysięcy złotych. Zakup sfinansowano ze środków zewnętrznych — dzięki skutecznie złożonym wnioskom do kilku instytucji jednocześnie. To przykład, jak małe jednostki OSP w powiecie ząbkowickim radzą sobie z chronicznym niedofinansowaniem: przez cierpliwą pracę nad pozyskiwaniem dotacji, bez czekania na jedną dużą pulę pieniędzy.

Co trafiło do magazynu strażnicy?

Na liście zakupionego wyposażenia znalazły się pozycje z kilku podstawowych kategorii sprzętu ratowniczo-gaśniczego. Jednostka otrzymała węże tłoczone i ssawne, a do nich rozdzielacz — osprzęt pozwalający jednocześnie zasilać kilka linii gaśniczych z jednej pompy. To sprzęt, bez którego sprawne działanie na większym pożarze jest po prostu niemożliwe.

Z pozycji bardziej zaawansowanych technologicznie wymienić trzeba kamerę termowizyjną — urządzenie niezbędne przy szukaniu poszkodowanych w zadymionym budynku oraz przy lokalizowaniu ukrytych ognisk pożaru za przegrodami. Kamery tego typu przez długi czas były dostępne jedynie dla zawodowych jednostek PSP; dziś, dzięki systematycznemu dofinansowaniu, trafiają coraz częściej do ochotników. Uzupełnieniem jest pirometr do bezdotykowego pomiaru temperatury — przydatny zarówno na interwencjach, jak i podczas ćwiczeń taktycznych.

W nowym wyposażeniu nie zabrakło również najaśnicy przenośnej, niezbędnej przy akcjach prowadzonych nocą lub w słabo oświetlonych obiektach, oraz kurtyny wodnej — specjalistycznej przystawki chroniącej strażaków przed promieniowaniem cieplnym i unoszonymi oparami podczas działań przy substancjach niebezpiecznych. Zakup uzupełniły ubrania specjalne i hełmy, czyli sprzęt ochrony osobistej bezpośrednio wpływający na bezpieczeństwo druhów podczas interwencji.

Skąd wzięły się pieniądze?

Finansowanie zakupów złożono z czterech źródeł. Największą rolę odegrał Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, który od lat prowadzi dedykowane nabory dla jednostek OSP z terenu Dolnego Śląska. Program dofinansowania sprzętu ratowniczego z WFOŚiGW jest jednym z bardziej przewidywalnych mechanizmów wsparcia dla ochotników — wnioski składa się raz w roku, a środki trafiają do jednostek jesienią po rozliczeniu dotacji.

Drugie źródło to Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników (KRUS), który realizuje własny program wsparcia strażaków ochotników z terenów wiejskich. Ma to uzasadnienie w specyfice tych jednostek: znaczna część druhów OSP na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie to rolnicy lub osoby związane ze środowiskiem wiejskim, a wiele interwencji dotyczy pożarów pól, lasów i gospodarstw rolnych.

Trzecią instytucją był budżet Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. MSWiA corocznie przekazuje środki na dofinansowanie zakupu sprzętu i pojazdów dla OSP w ramach umów z Zarządem Głównym Związku OSP RP — pieniądze trafiają do gmin, a stamtąd do konkretnych jednostek. Wreszcie część kosztów pokryto ze środków własnych jednostki, gromadzonych m.in. ze składek członkowskich, zbiórek i darowizn od lokalnych przedsiębiorców.

OSP w gminie Kamieniec Ząbkowicki — sieć ratownicza powiatu

Gmina Kamieniec Ząbkowicki, leżąca w południowej części powiatu ząbkowickiego, graniczy z Czechami i obejmuje zarówno tereny rolnicze w dolinie Nysy Kłodzkiej, jak i lesiste zbocza Wzgórz Bardzkich. To zróżnicowane ukształtowanie terenu przekłada się bezpośrednio na profil zagrożeń — jednostki OSP interweniują tu przy pożarach traw i zbóż, wypadkach komunikacyjnych na drogach dojazdowych do Ząbkowic Śląskich i Barda, a w ostatnich latach coraz częściej przy gwałtownych ulewach i lokalnych podtopieniach.

W gminie działa kilka jednostek ochotniczych. OSP Kamieniec Ząbkowicki II jest jedną z nich, operującą na określonym rejonie gminy. Ochotnicy z tej jednostki nie są objęci Krajowym Systemem Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG) — w przeciwieństwie do większych jednostek miejskich — co oznacza, że nie otrzymują stałego dofinansowania operacyjnego z budżetu państwa. Sprzęt muszą pozyskiwać samodzielnie, przez wnioski dotacyjne, sponsoring i działalność statutową. To sytuacja typowa dla setek podobnych jednostek na całym Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie.

Przynależność do KSRG wiąże się z wyższymi wymaganiami sprzętowymi i szkoleniowymi — jednostka musi dysponować pojazdem ratowniczo-gaśniczym nie starszym niż określona liczba lat i zapewnić całodobową gotowość bojową. Dla mniejszych OSP z gmin wiejskich to poprzeczka trudna do osiągnięcia bez stałego zasilania zewnętrznego. Stąd takie zakupy jak ten z 2019 roku mają podwójne znaczenie: poprawiają bezpieczeństwo podczas akcji i zbliżają jednostkę do standardów, jakie KSRG wymaga od kandydatów.

Systemowe wsparcie dla OSP — jak to działa

Na poziomie krajowym głównymi ścieżkami dofinansowania sprzętu dla OSP pozostają: program MSWiA (koordynowany przez ZG ZOSP RP), środki z NFOŚiGW i WFOŚiGW, dotacje celowe z budżetów gmin i powiatów oraz środki europejskie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) lub regionalnych programów operacyjnych. Powiat ząbkowicki w ostatnich latach kilkukrotnie przeznaczał środki własne na doposażenie miejscowych jednostek — decyzje podejmowane przez radę powiatu przy corocznym uchwalaniu budżetu.

Dla jednostek takich jak OSP Kamieniec Ząbkowicki II liczy się umiejętność jednoczesnego prowadzenia wniosków do kilku instytucji. Dofinansowanie z jednego źródła rzadko wystarcza na zakup bardziej kosztownego wyposażenia, jak pojazdy czy kompleksowy zestaw hydraulicznych narzędzi ratowniczych. Montaż finansowy — kilka mniejszych dotacji do jednego celu — to standardowa praktyka zarządów OSP w całym regionie.

Zakup z jesieni 2019 roku to konkretny efekt tej pracy: kamery termowizyjnej nie kupuje się za środki ze składek, a ubrania specjalne kosztują po kilka tysięcy złotych za komplet. Druhowie z Kamieńca Ząbkowickiego zrobili tę papierkową robotę — i efekty widać w magazynie strażnicy.

Najczęściej zadawane pytania