MTB w Sudetach — TOP 10 tras rowerowych górskich (Singletrack Glacensis, Bike Park Karpacz)

Jeżdżę rowerem górskim po Sudetach od jedenastu lat. Zaczęłam od spokojnych leśnych dróg w okolicach Ząbkowic, skończyłam — na razie — na czarnych sekcjach Singletracka Glacensis po stronie czeskiej. Przez te lata infrastruktura dla MTB w polskich Sudetach zmieniła się nie do poznania. Kiedy w 2013 roku szukałam sensownych tras między Strońciem Śląskim a Bystrzyną Kłodzką, zdana byłam głównie na mapy topograficzne i opisy z forów rowerowych. Dziś ten sam rejon obsługuje ponad 250 kilometrów oznakowanego systemu transgranicznego, a do Bike Parku Karpacz przyjeżdżają zawodnicy z całej Europy Środkowej. Poniżej zestawiłam dziesięć obszarów — jedne topowe, inne niedocenione — dla każdego, kto jeździ po Sudetach poważniej niż raz w roku.

1. Singletrack Glacensis — 250 km na pograniczu polsko-czeskim

Singletrack Glacensis to projekt, który zmienił mapę MTB w całej wschodniej części Sudetów. System startował od strony czeskiej — gminy skupione wokół Náchodu i Broumova zbudowały pierwsze sekcje jeszcze przed 2015 rokiem — a jego polska odnoga rozwinęła się po 2017 roku, gdy do projektu włączyły się samorządy powiatu kłodzkiego i nyskiego.

Dziś sieć liczy ponad 250 kilometrów oznakowanych tras po obu stronach granicy. Centrum polskiej części to Stronie Śląskie — tu mieści się główne centrum informacyjne z mapami i oznakowanym parkingiem startowym przy ul. Kościuszki. Drugi polski węzeł to Polanica-Zdrój, skąd przez przełęcz Mieroszowice można wjechać na kolejne pętle. Trzecim ważnym punktem jest Międzylesie z połączeniami transgranicznymi do Lichkova i czeskiego systemu tras w Górach Orlickich.

Trudność poszczególnych sekcji jest oznakowana w systemie S0–S5 (europejski standard IMBA). Trasy zielone i niebieskie (S0–S1) to szerokie leśne ścieżki bez technicznych przeszkód — dostępne dla rodzin i początkujących. Czerwone (S2–S3) wymagają doświadczenia w jeździe po korzeniach i kamieniach. Czarne (S4–S5) to sekcje dla zaawansowanych z dropami, skałkami i stromymi zejściami — część z nich po stronie czeskiej, np. w okolicach Orlických hor, dorównuje poziomem parkom bikeowym.

Sezon oficjalnie trwa od maja do października, choć suche, ciepłe lata pozwalają na jazdę już od połowy kwietnia. Wiosenne rozmrożenie gruntu i jesienne deszcze to okresy, kiedy część tras jest zamykana przez zarządcę, żeby nie niszczyć nawierzchni.

2. Bike Park Karpacz — najdłuższy zjazd w Sudetach

Bike Park Karpacz przy stacji narciarskiej na Kopie (1375 m n.p.m.) otworzył się dla rowerzystów w sezonie 2018. Kolej gondolowa działa przez całe lato, umożliwiając transport roweru na szczyt bez pedałowania pod górę. Z Kopy w dół prowadzi kilka tras downhillowych i enduro o łącznej długości ponad 12 km — najdłuższy zjazd ma ponad 3,5 km i ponad 700 m różnicy wzniesień.

Na górze działa punkt serwisowy i wypożyczalnia rowerów fullbikeowych i downhillowych. Cena przejazdu kolejką z rowerem wynosi (sezon 2025) 40 zł za pojedynczy przejazd lub 120 zł za karnet dzienny. Trudność tras: od niebieskiej familijnej do czarnych sekcji z jumpami i skałkami na poziomie S3–S4. Szczyt Kopy jest jednocześnie punktem widokowym na Śnieżkę, Karkonosze Wschodnie i czeskie Riesengebirge.

Park pracuje w systemie interwencji pogodowych — w razie burzy lub silnych wiatrów trasy są zamykane natychmiast. Aktualny status parku podawany jest na bieżąco na profilu w mediach społecznościowych.

3. Bike Park Świeradów-Zdrój — FlowTrail na Stoku Izerskim

Świeradów-Zdrój rozwinął się jako ośrodek MTB równolegle do Karpacza, z nieco inną filozofią. Zamiast agresywnych downhilli park postawił na FlowTrail — trasę modelowaną z łukami bankowymi, wellerami i jumpami zaprojektowanymi do płynnej, rytmicznej jazdy. Dla wielu rowerzystów ten format jest bardziej satysfakcjonujący niż technicznie wymagające zbocza Kopy.

Infrastruktura: kolej linowa na Stóg Izerski (1107 m n.p.m.), wypożyczalnia i serwisownia przy dolnej stacji, kawiarnia z widokiem na Góry Izerskie. Trasa FlowTrail ma długość 4 km, przewyższenie 500 m. Do parku dochodzą też szlaki XC z systemu tras Izerskich, które łączą się z czeską siecią Jizerských hor. Sezon od maja do października, ceny zbliżone do Karpacza.

4. Góry Sowie — MTB bez kolejki, za to z klimatem

Góry Sowie to moje prywatne odkrycie z 2016 roku i wciąż jeden z moich ulubionych terenów w polskich Sudetach. Nie ma tu kolejki, nie ma bike parku z kasami i kurkami. Jest za to gęsta sieć leśnych ścieżek, znaczna różnica wzniesień i atmosfera miejsca, które odkryli rowerzyści, zanim zrobiło się modne.

Centrum aktywności rowerowej to Walim i okolice Podziemnego Kompleksu Osówka — parking przy muzeum służy jednocześnie jako punkt startowy dla kilku pętli MTB. Najwyższy punkt to Wielka Sowa (1015 m n.p.m.), z widokiem na całą Kotlinę Kłodzką i Masyw Śnieżnika przy dobrej pogodzie. Trasy w rejonie Sokolich Gór i przełęczy Jugowice oferują techniczne sekcje korzeniowe o trudności S2–S3.

Góry Sowie są obsługiwane przez nieformalne stowarzyszenie lokalnych rowerzystów, które utrzymuje i znakuje część ścieżek. Oficjalna mapa tras jest dostępna w centrum informacji turystycznej w Walimiu. Sezon faktycznie od marca do listopada, bo teren chroni przed wiatrem lepiej niż otwarte grzbiety Karkonoszy.

5. MTB Bardo — projekt od 2019 roku

Gmina Bardo (powiat ząbkowicki) uruchomiła własny projekt tras MTB w 2019 roku, wzorując się na modelu singletrackowym z powiatu kłodzkiego. Trasy poprowadzono przez Góry Bardzkie — stosunkowo niskie (Kłodzka Góra 765 m n.p.m.), ale o zróżnicowanej rzeźbie i gęstym zalesieniu. Dla mieszkańców powiatu ząbkowickiego to najbliższy teren z prawdziwymi singletrackimi — bez dojeżdżania do Stronia czy Karpacza.

Projekt jest mniejszy skalą niż Glacensis (kilkanaście kilometrów oznakowanych tras), ale konsekwentnie rozwijany przez samorząd gminny. Dobrze połączyć wizytę ze zwiedzaniem Sanktuarium Matki Bożej Bardzkiej — jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych na Dolnym Śląsku, datowane na XIV wiek.

6. Twierdza Srebrna Góra — historyczna pętla XC

Srebrna Góra w powiecie ząbkowickim to przede wszystkim XVIII-wieczna twierdza pruska — największa twierdza górska w Europie, budowana w latach 1765–1777 z rozkazu Fryderyka Wielkiego. Ale teren wokół twierdzy i stoki Wzgórz Bardzkich to też dobry teren dla rekreacyjnego XC.

Trasy wokół Srebrnej Góry są nieoficjalnie oznakowane przez lokalnych rowerzystów i prowadzą przez lasy do sąsiednich gmin — Przełęcz Srebrna łączy szlaki z rejonem Ząbkowic Śląskich i Barda. Przewyższenia są tu mniejsze niż w Górach Sowich, co sprawia, że teren jest odpowiedni dla osób zaczynających przygodę z MTB w górach. Brak formalnego bike parku oznacza brak kolejek, parkomatów i tłumów — zaleta doceniana przez starszych stażem rowerzystów.

7. Kotlina Kłodzka — MTB z wody i uzdrowisk

Kotlina Kłodzka oferuje MTB w specyficznym kontekście: trasy biegną między miejscowościami uzdrowiskowymi, a na metr kwadratowy terenu przypada tu więcej zabytków niż gdziekolwiek w Sudetach. Rejon Czermnej — części Kudowy-Zdroju słynącej z Kaplicy Czaszek z XVIII wieku — ma kilka pętli leśnych na zboczach Gór Stołowych.

Kudowa-Zdrój jest wyposażona w wypożyczalnię rowerów przy promenadzie (Kudowa Bike) i stanowi dobry punkt wypadowy dla tras na granicy z Czechami — Park Narodowy Gór Stołowych ma własne szlaki rowerowe, częściowo dostępne dla MTB. Wjazd na teren parku obowiązuje wyznaczonymi trasami, co warto sprawdzić przed wyruszeniem w Skalne Grzyby lub Szczeliniec.

Trasy w Kotlinie Kłodzkiej są generalnie łagodniejsze niż w Górach Sowich czy na Śnieżniku — więcej tu asfaltu i utwardzonych dróg polnych. Za to możliwość kombinowania z kawałkami singletrackimi z Glacensis i noclegiem w uzdrowiskowym hotelu z SPA to propozycja dla osób, które cenią regenerację po jeździe równie mocno co samą jazdę.

8. Masyw Śnieżnika — Crowned Climb do 1425 m n.p.m.

Śnieżnik (1425 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Sudetów Wschodnich i punkt kulminacyjny dla każdego, kto chce sprawdzić swoje płuca na długim podjeździe. Z Międzygórza do schroniska pod szczytem to 900 m przewyższenia na dystansie ok. 12 km — technicznie trasa kwalifikuje się jako S1–S2 (szeroka ścieżka ze sporadycznymi korzeniami), ale fizycznie jest jednym z trudniejszych podjazdów w polskich Sudetach.

Ważna informacja: część szlaków na Śnieżniku przebiega przez Śnieżnicki Park Krajobrazowy, gdzie obowiązują regulacje dotyczące ruchu rowerowego. Oficjalnie dopuszczone trasy są oznakowane na planszy przy parkingu w Międzygórzu. Wjazd poza wyznaczonymi trasami grozi mandatem od straży parku.

9. Izerskie szlaki XC — po obu stronach granicy

Góry Izerskie to pod względem MTB rejon mocno zintegrowany z czeską stroną. Sieć tras wokół Szrenicy, Jakuszyc i Przełęczy Szklarskiej łączy się z czeskim systemem Jizerských hor. Kilkadziesiąt kilometrów oznakowanych tras cross-country o trudności S1–S2, popularne wśród rowerzystów szukających długich dystansów bez ekstremalnych technicznych sekcji.

Jakuszyce to punkt, gdzie szlaki rowerowe krzyżują się z legendarną trasą biegową Biegu Piastów — biegi przez torfowiska Gór Izerskich latem zamieniają się w trasy MTB. Centrum informacyjne w Jakuszycach udostępnia aktualne mapy tras rowerowych i informacje o warunkach na poszczególnych odcinkach.

10. Trasy wokół Ziębic — singletracki u podnóża Sudetów Wschodnich

Z perspektywy Ząbkowic i powiatu ząbkowickiego trasy w okolicach Ziębic zasługują na oddzielną wzmiankę. Od 2019 roku gmina Ziębice dysponuje siecią siedmiu singletrackowych ścieżek pieszo-rowerowych w lasach w rejonie Skalic, Witostowic i Henrykowa. Inwestycja opiewała na ponad 350 tys. złotych, z czego 180 tys. złotych stanowiło dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020 za pośrednictwem LGD „Qwsi”. Umowę podpisał burmistrz Mariusz Szpilarewicz z wykonawcą — firmą ARES Daniela Łopatyńskiego z Trzebieszowic.

To trasy rekreacyjne klasy S0–S1, bez ekstremalnych sekcji technicznych — ale bezpłatne, dostępne przez cały rok i prowadzące przez lasy w sąsiedztwie henrykowskiego klasztoru cysterskiego, jednego z miejsc narodzin języka polskiego. Dla mieszkańców powiatu ząbkowickiego to najlepszy lokalny wstęp do MTB, zanim ruszy się w bardziej wymagające Góry Sowie czy Glacensis. Szczegóły inwestycji w Ziębicach opisywałam osobno.

Ekwipunek, sezon i wypożyczalnie

Sezon MTB w Sudetach trwa w praktyce od kwietnia do października. Kwiecień bywa kapryśny — na wysokościach powyżej 900 m może zalegać śnieg do połowy miesiąca — ale dolne sekcje tras w Kotlinie Kłodzkiej i na Pogórzu Sudeckim są dostępne już od pierwszej połowy miesiąca przy sprzyjającej pogodzie. Październik to szczytowy miesiąc pod względem barw jesiennych, a temperatury 10–15°C są dla wielu rowerzystów idealne.

Do jazdy po Singletracku Glacensis i Górach Sowich rekomenduję przynajmniej rower z amortyzacją przednią (hardtail 29″) i oponami 2.2–2.4″ z agresywnym bieżnikiem. Na sekcjach S3–S4 fullbike znacząco poprawia komfort i precyzję. Kask integralny jest obowiązkowy w bike parkach Karpacza i Świeradowa, na pozostałych trasach wymagany jest co najmniej kask rowerowy z daszkiem.

Wypożyczalnie w głównych punktach sieci:

• Karpacz — Bike Shop Karpacz przy dolnej stacji kolejki (Konstytucji 3 Maja 2), wypożyczalnia fullbike’ów i downhillowych; rezerwacja online
• Świeradów-Zdrój — punkt przy dolnej stacji kolei linowej, hardtail i fullbike, serwis na miejscu
• Stronie Śląskie — Centrum Glacensis przy ul. Kościuszki, wypożyczalnia i punkt informacyjny Singletracka
• Kudowa-Zdrój — Kudowa Bike przy promenadzie, rowery trekingowe i XC, mapy tras gratis
• Walim — brak stałej wypożyczalni, ale serwis mechaniczny przy centrum turystycznym Osówki

Techniczne naprawy w terenie ułatwia zestaw: wielofunkcyjny klucz, zapasowa dętka lub sealant tubeless, mini-pompka i łańcuchomierz. Na dłuższych trasach Glacensis (pętle 40–60 km) warto mieć powerbank dla urządzenia GPS — komórkowy zasięg na czeskich odcinkach bywa zawodny w dolinach.

Najczęściej zadawane pytania